Oosterhout groeide uit tot een belangrijk centrum. Dit heeft een aantal oorzaken.
Belangrijk was dat Oosterhout lag aan de handelsroute van het Hertogdom Brabant naar het Graafschap Holland. De weg liep van Antwerpen via de vesting Breda (Brabant) naar de vesting Geertruidenberg (Holland) en van daaruit naar Dordrecht. Het kasteel Huis ten Strijen, net ten noorden van Oosterhout, lag precies op de grens.
Door de gunstige ligging aan deze handelsroute en de nabijheid van allerlei kleinere agrarische nederzettingen, groeide Oosterhout uit tot een zowel religieus als commercieel centrum voor de omgeving. Rondom de kerk vestigden zich allerlei ambachtslieden en handelaren.
De aanleg van de Haven van Oosterhout door Willem van Duvenvoorde en de ontginning van de woeste gronden rondom Oosterhout, gestimuleerd door de eigenaren van die gronden (o.a. de Tempeliers, de abdissen van Thorn en de Heren van Oosterhout en Breda), hebben ook bijgedragen aan de vroege ontwikkeling van Oosterhout.
Zo ontwikkelde Oosterhout zich tot een bedrijvige plaats die zoveel indruk maakte op koning Lodewijk Napoleon, dat hij Oosterhout stadsrechten gaf toen hij in 1809 - op doorreis naar de hoofdstad - deze plaats aandeed.
Oosterhout heeft een spectaculaire groei doorgemaakt: