Wat is een omgevingsdialoog?

Een omgevingsdialoog is een overleg tussen een initiatiefnemer, omwonenden en andere belanghebbenden.

Door een omgevingsdialoog te houden, krijgt de initiatiefnemer inzicht in de wensen, belangen en bezwaren van de omgeving. De initiatiefnemer kan deze betrekken in het verdere ontwerp van het initiatief. Dit leidt tot een beter initiatief voor de omgeving. Door rekening te houden met de belangen en wensen van omwonenden, leidt dit ook tot minder bezwaar en beroep. Met als gevolg een snellere procedure en minder kosten voor de initiatiefnemer.

Ook geeft een omgevingsdialoog de gemeente inzicht in wat er speelt en welke wensen en bezwaren er zijn. Hierdoor kan de gemeente een betere afweging maken om wel of geen medewerking te verlenen, of bepaalde eisen stellen aan het initiatief.

Let wel: de gemeente zal altijd zelfstandig onderzoek doen naar de belangen in de omgeving. En zal niet zich uitsluitend baseren op de resultaten van de omgevingsdialoog. Mocht de gemeente medewerking willen verlenen aan een initiatief. Dan krijgen belanghebbenden altijd één of meerderen momenten waarin zij hun opmerkingen, zienswijzen of bezwaren kunnen indienen bij de gemeente.

Verplicht of vrijwillig?

Voor initiatieven die passen binnen het bestemmingsplan wordt door de gemeente een omgevingsdialoog geadviseerd. Voor initiatieven die niet passen binnen het bestemmingsplan stelt de gemeente het verplicht om een omgevingsdialoog te voeren.

Wat is het beste moment voor een omgevingsdialoog?

De initiatiefnemer vraagt eerst een verzoek tot vooroverleg aan bij de gemeente. Als uit dit vooroverleg blijkt dat het initiatief een kans van slagen heeft, is het moment aangebroken om een omgevingsdialoog te voeren. Van deze dialoog wordt door de initiatiefnemer een verslag gemaakt. Dit verslag wordt als bijlage aan de definitieve aanvraag voor een omgevingsvergunning gevoegd. Ook krijgt iedereen die is uitgenodigd voor de Omgevingsdialoog, het verslag van de Omgevingsdialoog toegezonden door de initiatiefnemer.

Voor (grotere) initiatieven die afwijken van het bestemmingsplan, kan het zijn dat er een principebesluit nodig is van het college. Het verzoek tot vooroverleg zal in dergelijk geval samen met de resultaten van de gehouden omgevingsdialoog aan het college als principeverzoek worden voorgelegd.

Wie worden er betrokken bij een omgevingsdialoog?

Wie de initiatiefnemer uitnodigt voor een omgevingsdialoog is afhankelijk van de effecten van het initiatief op de omgeving. De vuistregel is: eigenaren en gebruikers van aangrenzende percelen en/of diegenen die zicht hebben op de ontwikkeling of een andere vorm van overlast (geluid, geur, et cetera) kunnen ervaren. Voor grotere initiatieven wordt geadviseerd ook belangenorganisaties zoals bewonersverenigingen, natuurverenigingen, bedrijvenverenigingen et cetera te betrekken. Wie betrokken wordt is in beginsel een verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer. Indien gewenst kan de gemeente wel om advies worden gevraagd.

Voor het uitnodigen van belanghebbenden voor een omgevingsdialoog heeft de gemeente een voorbeeld-brief opgesteld. In deze brief is alles uitgelegd. Waarmee voor iedereen duidelijk is wat de spelregels zijn voor een omgevingsdialoog en wat de status is van een omgevingsdialoog. Gezien de onduidelijkheid die een omgevingsdialoog vaak geeft, worden initiatiefnemers geadviseerd deze brief (of een afgeleide daarvan) te gebruiken om omwonenden uit te nodigen.

Wat staat er in een verslag omgevingsdialoog?

Het verslag van de omgevingsdialoog is een verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer. In een goed verslag staat in ieder geval het volgende vermeld:

  • Korte omschrijving van het initiatief.
  • Wanneer en waar de dialoog is gehouden.
  • Wie, wanneer is uitgenodigd om deel te nemen aan de dialoog.
  • Wie hebben deelgenomen aan de dialoog of een schriftelijke reactie ingediend.
  • Indien van toepassing en voor zover bekend, wat de reden is voor geen deelname aan de dialoog.
  • Een meer uitgebreide omschrijving van het initiatief. Onder andere wat is de initiatiefnemer waar van plan, zijn er gevolgen/veranderingen ten opzichte van de huidige situatie.
  • Beschrijving van de vorm en opzet van de dialoog (bijvoorbeeld inloopavond, presentatie, meerdere keukentafel gesprekken, gepresenteerde stukken, et cetera).
  • Een samenvatting van wat er door de aanwezigen is ingebracht aan vragen, wensen, suggesties en bezwaren.
  • Antwoorden op de gestelde vragen. Of de gedane wensen, suggesties en bezwaren zijn verwerkt in het planinitiatief. En zo ja, hoe deze zijn verwerkt. En zo nee, waarom de wensen, suggesties en bezwaren niet zijn verwerkt.
  • De conclusie van de dialoog. Wat is de uiteindelijke uitkomst van het gesprek, met welke onderdelen van het planinitiatief stemt de omgeving in, waar stemt de omgeving niet mee in, welke onderdelen worden aangepast, et cetera.
  • Bijlagen. Denk hierbij aan de door de initiatiefnemer verstuurde uitnodiging, eventueel ingediende schriftelijke reacties, gegeven presentaties, tekeningen, lijst met genodigden, lijst met aanwezigen, et cetera.

Bovenstaande punten komen terug in een voorbeeld-verslag waar gebruik van kan worden gemaakt. Ook hier geldt dat gezien de vele onduidelijkheden die de omgevingsdialoog met zich mee kan brengen, geadviseerd wordt dit voorbeeld of een afgeleide daarvan te hanteren bij de verslaglegging.

Wie is verantwoordelijk, en wat is de rol van de gemeente?

De omgevingsdialoog is een verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer. De gemeente neemt in principe geen deel aan de omgevingsdialoog, tenzij de gemeente zelf initiatiefnemer is. Bij grotere initiatieven kan zij aanschuiven als toehoorder.

Status resultaten omgevingsdialoog

Als omwonenden tegen zijn, wil dat niet zeggen dat het initiatief per definitie niet door kan gaan. En als omwonenden allemaal voor zijn, wil dat niet zeggen dat het initiatief per definitie wel door kan gaan. Burgemeester en wethouders maken hun eigen afweging, en doen daartoe zelfstandig onderzoek naar de belangen in de omgeving. Los en aanvullend op de resultaten van de omgevingsdialoog.

De omgevingsdialoog verandert ook niets aan de wettelijke mogelijkheden van de deelnemers voor het indienen van een zienswijze in een bestemmingsplanprocedure of het bezwaar maken tegen een verleende omgevingsvergunning. Of een belanghebbende nu wel of niet heeft deelgenomen aan een omgevingsdialoog, heeft geen gevolgen voor zijn/ haar rechtspositie in de juridische vervolgprocedure. En als een belanghebbende wel deelneemt aan een omgevingsdialoog, heeft datgene wat door die persoon is ingebracht tijdens de omgevingsdialoog, geen gevolgen voor hetgeen deze persoon in de juridische vervolgprocedure als zienswijze of bezwaar kan indienen bij de gemeente.

Omgevingsdialoog; start van een proces

Een omgevingsdialoog is een eerste stap die een initiatiefnemer zet om te komen tot een plan wat kan worden uitgevoerd. Gaandeweg kan het initiatief dan ook veranderen. Dit kan zijn naar aanleiding van de gevoerde omgevingsdialoog, eisen vanuit de gemeente, wettelijke eisen, een formeel inspraakmoment, besluiten van het college en / of de raad. Daarmee is er een kans aanwezig dat het initiatief wat thans aan u wordt voorgelegd, afwijkt van datgene wat later formeel ter inzage wordt gelegd of door college/ raad wordt vastgesteld. Een dergelijke situatie is geheel inherent aan een proces wat een initiatief doorloopt en doet geen afbreuk aan de kwaliteit van de omgevingsdialoog.

Meer informatie

Hieronder vind u meer informatie over dit onderwerp

Vragen?

Hebt u nog vragen? Neem dan contact op met de gemeente.