Eerst eten

Oosterhout heeft geen treinstation en dat komt door 'eerst eten'. Hoe zit dit verhaal eigenlijk in elkaar?

'Eerst eten', zeggen ze in Oosterhout...

'Eerst Eten' verwijst naar een karaktertrek van de Oosterhouters, die in het verleden kennelijk opvallend vaak zin hadden in een goede maaltijd. Ze stonden wijd en zijd bekend vanwege hun wens om 'eerst even te eten'.

Het verhaal gaat dat dit gezegde is ontstaan aan het eind van de negentiende eeuw toen er overal in Nederland spoorwegen werden aangelegd. Oosterhout wilde vanzelfsprekend ook wel zo'n aansluiting op het spoornet. De notabelen van de stad namen daarom op een dag de koets naar Den Haag om daar te pleiten voor een treinstation in Oosterhout. Onderweg gingen ze echter een hapje eten en volgens goed Oosterhouts gebruik moet dat een uitbundige maaltijd zijn geworden. Een goede reden om te laat te arriveren bij het ministerie. Ze kwamen nog net op tijd om een delegatie uit de gemeente Gilze en Rijen de trap af te zien komen, die een toezegging voor een station in Rijen op zak hadden.

Dat is het verhaal, maar er is in geen enkel archief ooit enig bewijs gevonden dat deze gebeurtenis werkelijk heeft plaats gevonden. Verder is het ook niet erg logisch. Een spoorlijn aanleggen tussen Breda en Tilburg via Oosterhout zou een stevige omweg betekenen en Rijen ligt wat dat betreft een stuk strategischer. Ondertussen kan Oosterhout zich er wel op beroepen de grootste gemeente van Nederland te zijn, die niet beschikt over een treinstation.

Bovendien is het gebruik van het gezegde 'Eerst Eten, zeggen ze in Oosterhout' ouder dan dit spoorwegverhaal. Het werd al eerder in de negentiende eeuw van toepassing verklaard op het Oosterhoutse karakter. Het plaatst de Oosterhouters in een weldadige, bourgondische traditie en sommigen vinden dat misschien nog wel belangrijker dan een treinstation.