De Participatiewet is op veel punten veranderd. Deze veranderingen staan in de Participatiewet in balans. De wet is goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer. Een aantal veranderingen geldt al sinds 1 januari 2026. Andere veranderingen gaan pas in 2027 in. 

In 2021 is de regering begonnen met verbeteren van de Participatiewet. De regering vond de wet soms te streng en niet altijd eerlijk. Ze wil van de mens en vertrouwen uitgaan. Er moet meer ruimte voor maatwerk komen. Ook wil de regering de regels makkelijker maken.

Dit zijn de wijzigingen:

 

Accordion item is ingeklapt

Een belangrijke verandering zijn de giften. Giften tot een totaalbedrag van € 1.200 per kalenderjaar mag u houden. Die tellen niet mee voor uw uitkering. Daaronder valt ook als iemand een keer boodschappen voor u betaalt. Of een maand huur. Of iets van uw andere vaste lasten. Dat valt allemaal onder het bedrag van € 1.200. Krijgt u meer in een jaar? Dan halen we dat van uw uitkering af.

Belangrijk: houd zelf een goede administratie bij. Houd bij van wie u het bedrag kreeg, wanneer en waarvoor. Wij adviseren u giften met een waarde van een paar honderd euro of meer bij ons te melden. Zo kunnen we samen zien of het ook echt een gift is. Zo krijgt u geen problemen met uw uitkering.

Een lening of een tikkie, omdat iemand u moet terugbetalen, telt niet mee als gift. Werkt u bij iemand? En krijgt u daarvoor geld? Dan zijn dat inkomsten uit arbeid. Dat is geen gift.

Accordion item is ingeklapt

Een andere verandering is de verkorte aanvraag. Die geldt als uw uitkering stopt en u heeft binnen 12 maanden weer een uitkering nodig. De verkorte aanvraag geldt alleen als u gaat werken (met daarna eventueel een WW-uitkering) of in detentie moet. Het werk kan tijdelijk zijn. Bijvoorbeeld via een uitzendbureau. Of een kort contract. Dan heeft u misschien na een paar maanden weer een uitkering nodig. Vraagt u binnen 12 maanden weer een uitkering aan? Dan is de aanvraag korter. U hoeft dan minder gegevens in te leveren.

De periode dat u een verkorte aanvraag kon doen was eerst 6 maanden. En is dit jaar 12 maanden geworden. Zo regelt u makkelijker en sneller weer een uitkering na tijdelijk werk. 

Accordion item is ingeklapt

In principe krijgt u pas een uitkering vanaf het moment dat u zich bij ons meldt. In de nieuwe wet staat dat een uitkering al mogelijk is 3 maanden voor uw melding. U moet dan in die tijd wel recht op een uitkering hebben gehad. Zo moet u bijvoorbeeld sinds die tijd wel in Oosterhout wonen en geen of te weinig andere inkomsten hebben gekregen. We kijken naar uw situatie. Wat is er aan de hand? En waarom heeft u zich laat gemeld? Zijn er schulden ontstaan in die periode? Het betekent niet dat u altijd eerder een uitkering krijgt.

Accordion item is ingeklapt

Eerder kon u zich alleen identificeren met een paspoort, Nederlandse identiteitskaart of verblijfsdocument.
Nu kan dat ook met een rijbewijs. Dat maakt het makkelijker.

Ook het online inloggen met uw DigiD is voldoende om te laten zien wie u bent. Dit laatste accepteerden wij overigens al. 

Accordion item is ingeklapt

Woont u in hetzelfde huis en zorgt u voor elkaar? Dan telt dat nu nog als een gezamenlijke huishouding (dus samenwonen). In de nieuwe wet geldt het niet als samenwonen wanneer 1 van de 2 bewoners blijvend zorg nodig heeft. 
Woont u samen met uw partner? En uw partner heeft zorg nodig? Dan blijft het een gezamenlijke huishouding. 

Ook is geregeld dat mantelzorg niet gezien wordt als ‘werken’ waarvoor loon kan worden gekregen.

Mantelzorgers doen heel belangrijk werk. Mantelzorgers helpen ouders, kinderen, broers en zussen, vrienden of buren. Mensen die door ziekte, beperking of ouderdom vaker extra hulp nodig hebben. Bijvoorbeeld hulp bij het huishouden, administratie, bezoek aan artsen en andere zorg. Daardoor kunnen veel van onze inwoners langer thuis blijven wonen in hun eigen vertrouwde omgeving.

Sinds 1 januari krijgt u meer mogelijkheden om mantelzorg te geven zonder gevolg voor uw uitkering. U kunt mantelzorg geven zonder dat uw uitkering verandert of stopt.

Tijdelijk samenwonen

Gaat u samenwonen om iemand mantelzorg te geven? In uw woning of de woning van de ander? Dan zien we u niet als partners of kostendelers. U houdt dan uw bestaande uitkering. Het moet wel tijdelijk zijn. Woonde u al samen om een andere reden dan mantelzorg? Dan geldt deze uitzondering niet.

Krijgt u betaald?

Mantelzorg is onbetaalde zorg en telt niet als werk waar u geld voor kunt krijgen. Krijgt u wel geld voor de mantelzorg die u geeft? Bijvoorbeeld via een persoonsgebonden budget (PGB)? Dan telt dit wel mee als inkomen. Dit heeft wel gevolgen voor uw uitkering.

Mantelzorg kost veel tijd

Mantelzorg kan u veel tijd kosten. Misschien kunt u dan minder betaald werk doen of trajecten naar werk volgen. We kijken altijd naar uw situatie. Hoeveel en welke zorg u geeft en wat u nog wel kunt doen.

Bespreek uw mantelzorg met ons

U hoeft niet alle mantelzorg die u geeft met ons te bespreken. Meldt de mantelzorg wel bij ons in de volgende situaties. Als:

  • u (tijdelijk) iemand in huis neemt of u (tijdelijk) ergens anders gaat wonen om mantelzorg te geven
  • u een vergoeding krijgt (bijvoorbeeld via een PGB, zorgovereenkomst of andere structurele betaling). Dit telt als inkomen
  • de zorg zo zwaar is, of veel tijd kost dat u (tijdelijk) niet kunt werken. Of dat u zich door uw mantelzorg niet kunt houden aan uw afspraken over werk.

    We kijken altijd naar uw persoonlijke situatie. We bekijken hoeveel en welke zorg u geeft en of dit invloed heeft op wat u kunt doen naast uw uitkering, zoals (zoeken naar) werk.